Een betere esthetiek met moderne materialen
Richard Kleinsman, tandarts | Auke Sietsma, tandtechnicus
Anno 2010 is het nog moeilijk voor te stellen dat het gebruik van metaal tot voor een paar jaar geleden nog normaal was. Hoogwaardige goudlegeringen die in het verleden werden toegepast als kap, met een gereduceerde schouder, gaven ook een fraai esthetisch resultaat; dit stond of viel met de kunde van de tandarts/tandtechnicus.
Het toepassen van moderne materialen heeft vele voordelen, maar zoals vaker het geval is hebben de veranderingen tot gevolg dat we ons aan bepaalde regels moeten gaan houden. Zo kon voorheen op een scherpe preparatie een metaal-keramiekkroon gemaakt worden. Met het tegenwoordige volledig-keramiek materiaal is dit niet mogelijk; het kan dan vrij snel leiden tot een breuk in de kroon. De preparatievormen zijn nu begrensd tot een champfer of een schouder. De schouderbevel en de knife-edge zijn niet langer toepasbaar.
Ook wordt dit beeld gemaakt voor het kunnen maken van de juiste vorm.
Situatie
De situatie bepaalt de keuze van het keramisch systeem. Bij minimaal invasieve technieken is de toepassing van perskeramiek of individueel opgebakken keramiek op een vuurvaste stomp ideaal. Een kap van aluminiumoxyde vraagt om de nodige ruimte en is daardoor een belemmering voor een mooi resultaat.
Bij een wat meer invasieve restauratiekan een aluminiumoxide kap de uitkomst bieden en zal het perskeramiek of de individueel op vuurvaste stomp vervaardigde restauratie te zwak zijn. Bij bruggen is de keuze vaak afhankelijk van de grootte of locatie van het defect. In dat geval wordt er gekozen voor alluminiumoxide of zirkoniumoxide.
Nadelen
Er zitten ook nadelen aan volledig keramische systemen. Zo is het afdekken van een verkleurde stomp erg lastig, vooral als er een metalen opbouw in het element zit. Het volledig keramiek geeft in vergelijking met metaal een betere esthetiek en daarnaast heeft het biocompatibele voordelen. Het ontstaan van cervicale verkleuringen en allergieën is bij volledig keramiek uitgesloten.
Casus
Bij de patiënt die in de volgende casus wordt getoond zal een duidelijk stappenplan te zien zijn. Dit moet uiteindelijk leiden tot een mooi resultaat. Deze patiënt kreeg door een ongeluk op jonge leeftijd twee kronen. Na enkele jaren werden de randen van de restauraties zichtbaar en is vervanging esthetisch wenselijk.
| Portret patiënt: deze wordt gemaakt voor informatie van de lachlijn. | Beeld van de mond in ontspannen situatie. In deze situatie dient u de tanden te zien. De lengte van het zichtbare deel bedraagt in de ideale situatie bij een leeftijd van 25 omgeveer 3mm. | Foto van de tanden end to. |
| Foto 4. Kleurbepaling met een foto van de kleurstaal end to end gefotografeerd voor een duidelijk beeld van de te maken basis kleur. | Foto 5. Na het afslijpen van de kronen wordt de preparatie aangepast. Voor een volkeramische kroon dient een schouder of champfer preparatie gemaakt te worden die ongeveer 1mm subgingivaal ligt. | Foto 6. Na het prepareren wordt de preparatie glad en zonder scherpe hoeken afgewerkt met een rubber. |
| Foto 7. De preparatie controleert u met een putty mal die gemaakt is van de wax up, die in een eerdere fase gemaakt is van een studie model. | Foto 8. Afbeelding van de eerste retractie draad. | Foto 9. Voordat de afdruk genomen wordt, moet de tweede retractie draad verwijderd worden nadat deze ongeveer 15 min in de sulcus gezeten heeft. |
| Foto 10. Afbeelding van het inspuiten van de preparatie grens. | Foto 11. Controle van de afdruk de eerste retractie draad dient voor het uitgieten in gips voorzichtig met een pincet onder stromend water verwijderd te worden. | Foto 12. Bij deze patiënt is gekozen voor een Procera aluminiumoxide kap met een gereduceerde schouderrand voor een optimaal esthetisch resultaat. |
| Foto 13. Eerste laag schouder keramiek. | Foto 14. Tweede laag schouder keramiek | Foto 15. De kappen met schouder keramiek worden overgezet op een vast model. Approximaal wordt een intensievere kleur gelegd (base dentine+effect chroma 6). |
| Foto 16. Op de plaats waar de kleur van de tand bereikt dient te worden brengt u een base dentine aan voor een optimale chroma. | Foto 17. Over de base dentine brengt u transpa dentine aan in de anatomische vorm van de tand. | Foto 18. Daarna volgt de cut back. Bij deze cut back wordt de incisale rand 1 mm ingekort en het labiale deel dient genoeg gereduceerd te worden, zodat er ruimte is voor mamelons en schneide massa’s. Het incisale deel wordt verlengd met dentine en schneide. |
| Foto 19. Op de randlijsten komt een opaal massa. Het icisale deel wordt onregelmatig voorzien van diverse opaal en translucente effecten. Doordat na het bakken alles krimpt zal dit incisale deel hoger moeten worden opgebouwd. | Foto 20. Nadat de lengte met diverse opaal translucent massa’s is gemaakt, fixeert u de mamelon’s op de overgang van dentine met schneide en opaal met translucente massa’s. | Foto 21. Op het midden van het element is een hi Value massa (ENL)aangebracht, het halve maantje op het incisale deel is een low value aangebracht (END). |
| Foto 22. De rest van de tand is overtrokken met (EE3). | Foto 23. Op het palatinale deel ligt centraal dezelfde massa als aproximaal. Deze is overtrokken met transpa dentine met daar overheen een opaal massa. Het incisale deel wordt alleen voorzien van een translucente massa (EE3). | Foto 24. Het eerste baksel wordt gecontroleerd op kleur. Daar waar nodig is kan in het tweede baksel de kleur intensiever of zwakker gemaakt worden. Bij deze situatie worden alle massa’s nog een keer herhaald. |
| Foto 25. Dentin cevicaal, op de randlijsten opaal massa en centraal een heldere baan (ENL). | Foto 26. De rest van de tand is voorzien van een effect schneide (EE3). | Foto 27. Nadat de kroon uit de oven is worden de kronen overgezet op het model. De contactvlakken dienen daarvoor ingeslepen te worden totdat de kronen op het model passen. Let op dat het centrale contact vlak recht loopt met de midden lijn. Het oppervlak wordt geheel beslepen. Vervolgens wordt er een slijpplan opgetekend voor symmetrie en oppervlakte structuur. |
Foto 28 tot en met foto 30. Diverse slijp instrumenten worden gebruikt om het oppervlak te beslijpen volgens het
aangetekende slijpplan.
| Foto 31. Controle met occlussiefolie of het beslepen oppervlak goed is. | Foto 32. Controle van het gehele profiel is nodig voor een mooi resultaat. Er mag geen over contour gemaakt worden. | Foto 33. De kleur wordt nog een keer bekeken om vervolgens de schouder op de stomp te corrigeren en zo nodig de contact vlakken. Dan wordt daar waar nodig is nog een beetje kleur aangebracht met staining. De kronen worden onder vacuum afgebakken. |
| Foto 34 en 35. De laatste stap is de oppervlakte glans. Afhankelijk van de glans die de patient op zijn tanden heeft, zal deze nagebootst worden | met diverse materialen. Bij deze situatie is de oppervlakte glans gemaakt met polijst rubber en diamant pasta. |
| Foto 36 tot 39. De kronen in de mond direct na het plaatsen. | Foto 40. Drie maanden na plaatsing zijn eindfoto’s gemaakt van een tevreden patiënt. |